Οι παλαιοί κάτοικοι του Μονιάτη μάθαιναν τα πρώτα γράμματα σε γειτονικά χωριά, είτε στο Πέρα Πεδί είτε στις Κάτω Πλάτρες.

Πριν το 1907, χρονολογία ίδρυσης του σχολείου του Πέρα Πεδίου, λιγοστοί. είχαν την ευκαιρία να μάθουν γράμματα και αυτοί ήταν ο Αντώνης Βασίλη, ο Κωστής Κωνσταντή, ο Γιάννης Μουσικού, ο Χαμπής Ευγενίου και ο Παναγής Πουργούρη. Οι προαναφερόμενοι, όπως διασώζει ο Νίκος Χρίστου Ιωαννίδης «παρακολούθησαν για λίγα χρόνια μαθήματα στο σχολείο των Πλατρών».

Το 1907, όπως αναφέρει ο Νίκος Χρίστου Ιωαννίδης, τα παιδιά του χωριού ως επί το πλείστον αγόρια- άρχισαν να μεταβαίνουν στο σχολείο του Πέρα. Η θέληση για μάθηση βοηθούσε τα παιδιά να ξεπερνούν τις αντιξοότητες και τις δυσκολίες. Σαφέστερα, διένυαν καθημερινά με τα πόδια μια δύσβατη διαδρομή 4 χιλιομέτρων. Ακολουθούσαν το μονοπάτι που περνούσε από την τοποθεσία «Πυρκόβουνος». Η μετάβαση στο σχολείο γινόταν ακόμη δυσκολότερη κατά τους χειμερινούς μήνες. Τις βροχερές μέρες, μερικά παιδιά «διανυχτέρευαν στο Πέρα Πεδί σε συγγενικά πρόσωπα».

Ο Ιωαννίδης θέλοντας να τονίσει το μέγεθος των δυσκολιών που αντιμετώπιζαν τα παιδιά της εποχής γράφει χαρακτηριστικά πως «αρκετά από τα παιδιά αυτά, λόγω της μεγάλης φτώχειας που επικρατούσε την εποχή εκείνη, δεν φορούσαν παπούτσια και διάνυαν την απόσταση μεταξύ των δύο χωριών ανυπόδητοι. Και όταν ο δάσκαλος ήθελε να τους τιμωρήσει για παράπτωμα που έκαναν, τους διάτασσε να ψηλώσουν τα πόδια προς τα πίσω και τους κτυπούσε αλύπητα με τη ράβδο (βέργα) πάνω στο γυμνό πέλμα». Πρέπει να αναφερθεί πως τις πληροφορίες αυτές ο Ιωαννίδης τις άντλησε από αφηγήσεις παλαιών μαθητών που φοίτησαν στο σχολείο του Πέρα Πεδίου περί το έτος 1920, σαφέστερα των Αντώνη Ιωάννου και Νικόλα Χαραλάμπους.
]
Το πρώτο δημοτικό σχολείο στο Μονιάτη λειτούργησε το 1925. Κτίστηκε στην ανατολική άκρη του χωριού, στην τοποθεσία με το όνομα «Λαόνι του Χαράλαμπου». Η γη που κτίστηκε το σχολείο ήταν δωρεά του Παναγή Πουργούρη, ενός φιλήσυχου ανθρώπου «που συχνά μιλούσε για πατρίδα, θρησκεία και επανάκτηση της Κωνσταντινούπολης».

Το τέλος της δεκαετίας του 1970, κτίστηκε νέο σχολικό κτίριο στην κορυφή του βουνού «Λαόνι της Μαρούς», βόρεια του χωριού. Τότε, το παλιό κτίριο πωλήθηκε σε δημοπρασία και αγοράστηκε από το Σάββα Οδυσσέως. Ο τελευταίος το μετέτρεψε σε κατοικία. Στις κτιριακές εγκαταστάσεις του νεότερου σχολείου σήμερα στεγάζεται το περιφερειακό νηπιαγωγείο.

Στις μέρες ο Μονιάτης δεν διαθέτει πλέον δημοτικό σχολείο, γι’ αυτό και τα παιδιά του χωριού μας μεταβαίνουν στο περιφερειακό σχολείο του γειτονικού χωριού, Τριμίκλινη.

Πηγή:
Νίκος Χρίστου Ιωαννίδης, Ο Μονιάτης, σ.85